Το τρίπτυχο ανάπτυξη–καινοτομία–εξωστρέφεια αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα της στρατηγικής που προωθεί διαχρονικά το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων-μελών του, και ιδιαίτερα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, συμβάλλοντας παράλληλα στη συνολική αναπτυξιακή πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Οι τρεις αυτές έννοιες είναι άρρηκτα συνδεδεμένες και αλληλοτροφοδοτούμενες. Η βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει την υιοθέτηση της καινοτομίας, ενώ η εξωστρέφεια αποτελεί το μέσο μέσω του οποίου τα οφέλη της παραγωγικής δραστηριότητας μεταφέρονται στις διεθνείς αγορές, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες και προστιθέμενη αξία.

Στο πεδίο του εξαγωγικού ανταγωνισμού, καθίσταται πλέον σαφές ότι δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού. Αντιθέτως, απαιτείται η καλλιέργεια μιας νέας επιχειρηματικής νοοτροπίας, ικανής να ενισχύσει τη δυναμική των ελληνικών επιχειρήσεων και να διαμορφώσει μια σύγχρονη εξαγωγική κουλτούρα. Μια κουλτούρα που θα επιτρέπει στα ελληνικά προϊόντα να αποκτούν υψηλότερη προστιθέμενη αξία και να διεκδικούν με αξιώσεις τη θέση που τους αναλογεί στις διεθνείς αγορές.

Σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές οικονομικό περιβάλλον, το οποίο επηρεάζεται από γεωπολιτικές εξελίξεις, ενεργειακές προκλήσεις και μεταβολές στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, η επαναχάραξη της εξαγωγικής πολιτικής της χώρας οφείλει να ενσωματώνει ευελιξία, προσαρμοστικότητα και στρατηγική διορατικότητα. Η ανταπόκριση στις νέες απαιτήσεις των αγορών-στόχων προϋποθέτει συνεχή παρακολούθηση των εξελίξεων και έγκαιρη προσαρμογή στα νέα δεδομένα.

Παράλληλα, είναι αναγκαία η αξιοποίηση του πλούτου των διαθέσιμων πληροφοριών σχετικά με τις εισαγωγικές ανάγκες άλλων χωρών, αλλά και των στοιχείων που αποκαλύπτουν τα πεδία στα οποία εστιάζει ο διεθνής ανταγωνισμός. Η έγκαιρη και αξιόπιστη πληροφόρηση αποτελεί πλέον καθοριστικό παράγοντα ανταγωνιστικότητας. Η συστηματική καταγραφή των αδυναμιών μας, η ανάδειξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων μας και η μελέτη των πρακτικών που εφαρμόζουν επιτυχώς οι ανταγωνιστές μας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό της επόμενης ημέρας.

Δεν αρκεί πλέον να γίνεται γενική αναφορά στην ανάγκη αύξησης των εξαγωγών. Απαιτείται ο προσδιορισμός ενός σαφούς πλαισίου πολιτικών και παρεμβάσεων που θα προσδώσει ουσιαστική ώθηση στην εξαγωγική δραστηριότητα και θα προετοιμάσει τη χώρα για τις μελλοντικές προκλήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η θωράκιση και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της μεταποιητικής βιομηχανίας συνιστούν στρατηγική προτεραιότητα και βασική προϋπόθεση για τη διασφάλιση βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης.

Η μείωση του κόστους παραγωγής αποτελεί κρίσιμο παράγοντα βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων και της θέσης τους στις διεθνείς αγορές. Η επίτευξη αυτού του στόχου συνδέεται άμεσα με επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα, οι οποίες μπορούν να περιορίσουν το ενεργειακό κόστος και να ενισχύσουν την παραγωγική αποτελεσματικότητα. Η πρόσφατη ενεργειακή κρίση ανέδειξε με τον πλέον εμφατικό τρόπο τη σημασία της ενεργειακής αυτονομίας, καθώς και την ανάγκη για επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας.

Τα Επιμελητήρια οφείλουν και μπορούν να συμβάλουν στην άρση των επιφυλάξεων που ενδεχομένως εξακολουθούν να λειτουργούν ανασταλτικά απέναντι στη συνεργασία με επιχειρήσεις του εξωτερικού. Η ανάπτυξη κοινών εξαγωγικών πρωτοβουλιών και στρατηγικών συνεργασιών μπορεί να δημιουργήσει σημαντικές ευκαιρίες για τις ελληνικές επιχειρήσεις. Η επιμελητηριακή κοινότητα, σε συνεργασία με το Enterprise Greece, διαθέτει τη γνώση, την εμπειρία και τα εργαλεία για να δώσει νέα ώθηση στην εξωστρέφεια και στη διείσδυση των ελληνικών προϊόντων σε αγορές τρίτων χωρών. Η αξιοποίηση αυτής της εμπειρίας μπορεί να ενδυναμώσει ουσιαστικά την ελληνική επιχειρηματικότητα και να εδραιώσει περαιτέρω τη διεθνή παρουσία των ελληνικών εξαγωγών.

Εξίσου σημαντικός πυλώνας είναι η καινοτομία, η οποία αποτελεί το ισχυρότερο μέσο ενίσχυσης της διεθνούς ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στη ναυτιλιακή καινοτομία και στη Γαλάζια Οικονομία, αξιοποιώντας τη δυναμική του λιμένα Πειραιά και την αναγέννηση της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας. Η ψηφιοποίηση, η ανάπτυξη συνεργειών και η ενσωμάτωση σύγχρονων τεχνολογιών μπορούν να προσφέρουν στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις τα απαραίτητα εργαλεία για να υπερβούν τα στενά όρια της εγχώριας αγοράς και να διεκδικήσουν μερίδιο στις διεθνείς αγορές.

Παράλληλα, είναι απαραίτητο να αναδειχθεί ακόμη περισσότερο η ποιότητα των ελληνικών προϊόντων τα οποία όχι μόνο δεν υστερούν έναντι των ανταγωνιστικών τους, αλλά σε πολλές περιπτώσεις υπερτερούν ως προς τα ποιοτικά χαρακτηριστικά τους. Οι ελληνικές επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους, οφείλουν να ενισχύσουν την ψηφιακή τους παρουσία και να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που προσφέρουν το διαδίκτυο και οι σύγχρονες ψηφιακές πλατφόρμες, προβάλλοντας αποτελεσματικά τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους. Η ψηφιοποίηση αποτελεί πλέον αναπόσπαστο στοιχείο της εξαγωγικής στρατηγικής και βασικό πυλώνα ανάπτυξης της σύγχρονης ελληνικής επιχείρησης.

Πέραν του τριπτύχου ανάπτυξη–καινοτομία–εξωστρέφεια, ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο. Η εκπαίδευση και η διαρκής αναβάθμιση των δεξιοτήτων -τόσο των εργαζομένων όσο και των ίδιων των επιχειρηματιών- αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας. Καμία παραγωγική στρατηγική δεν μπορεί να αποδώσει χωρίς συστηματική επένδυση στη γνώση και στις δεξιότητες, ενώ εξίσου κρίσιμη είναι η αποτελεσματική σύνδεση της εκπαίδευσης με τις πραγματικές ανάγκες του παραγωγικού ιστού.

Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς έχει ήδη αναλάβει σημαντικές πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πειραιώς και άλλους εκπαιδευτικούς και επιστημονικούς φορείς, ενισχύοντας τη διασύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας. Πρόκειται για έναν τομέα στρατηγικής σημασίας, ο οποίος σε συνδυασμό με την ψηφιακή εκπαίδευση και την πιστοποίηση σύγχρονων δεξιοτήτων, μπορεί να αποτελέσει καταλύτη για τη μετάβαση της ελληνικής οικονομίας σε ένα πιο παραγωγικό, εξωστρεφές και ανταγωνιστικό μοντέλο ανάπτυξης.